सांघाई परिवारको त्रिवेणी दाल तथा तेल उद्योगको व्यापार ११ प्रतिशतले घट्यो, लगातार तीन वर्ष घाटामा

काठमाडौं : नेपालको व्यापारिक घराना सांघाई परिवारको त्रिवेणी दाल एण्ड आयल इन्डस्ट्रिजको व्यापार सन् २०२५ मा करिब ११ प्रतिशतले घटेको छ ।

कम्पनीले सन् २०२५ मा एक अर्ब १३ करोड ३० लाख रुपैयाँ बराबरको व्यापार गरेको छ । अघिल्लो वर्ष सन् २०२४ मा कम्पनीले एक अर्ब २६ करोड ६० लाख रुपौयँ बराबरको व्यापार गरेको थियो ।

यसअघि सन् २०२३ मा कम्पनीले एक अर्ब ४० करोड ३० लाख रुपैयाँ बराबरको व्यापार गरेको थियो । पछिल्ला वर्षहरुमा कम्पनीको कारोबार निरन्तर खस्किएको छ । 

खासगरी सरकारी नीतिगत परिवर्तनका कारण केही महिनासम्म दाल आयात रोकिँदा कारोबारमा उल्लेख्य कमी आएको कम्पनीले जनाएको छ । साथै बजारमा बढ्दो प्रतिस्पर्धाले नाफामा दबाब सिर्जना गरेको तथा कम्पनीले लगातार घाटा व्यहोर्दै आएको अवस्थाले रेटिङमा समेत नकारात्मक प्रभाव पारेको प्रतिवेदनमा उल्लेख छ ।

सरकारले २०८१ असारमा दाल आयातमा १० प्रतिशत अग्रिम आयकर लगाएपछि साउनदेखि कात्तिक अन्त्यसम्म कम्पनीले आयात लगभग रोकेको थियो । पछि २०८१ मंसिरमा अर्थ मन्त्रालयले अग्रिम आयकर १० प्रतिशतबाट घटाएर २.५ प्रतिशतमा झारेपछि कम्पनीले पुनः आयात सुरु गरेको थियो । 

त्यसपछि बजारमा आपूर्ति क्रमशः सुधार भएको जनाइएको छ । चालु आर्थिक वर्षको ११ महिनासम्म कम्पनीले करिब ८० करोड रुपैयाँ बराबरको बिक्री गरिसकेको प्रतिवेदनमा उल्लेख गरिएको छ ।

यद्यपि कम्पनीको सञ्चालन नाफा मार्जिन भने सुधार देखिएको छ । सन् २०२४ मा ३.६३ प्रतिशत रहेको पीबीआईएलडीटी मार्जिन बढेर ५.०५ प्रतिशत पुगेको छ ।  कच्चा पदार्थको लागत घटेका कारण सञ्चालन नाफा मार्जिन बढेको कम्पनीले जनाएको छ । तर सञ्चालन नाफामा सुधार आए पनि कम्पनीले आर्थिक वर्ष २०८०/८१ सहित लगातार तीन वर्ष घाटा व्यहोरेको छ ।

सन् २०२५ मा कम्पनीको समग्र गियरिङ अनुपात ३.२३ गुणा रहेको छ । अघिल्लो वर्ष यो अनुपात ३.८१ गुणा थियो । कम्पनीले मुख्यतः कार्यशील पुँजी व्यवस्थापनका लागि बैंक ऋणमा अत्यधिक निर्भर रहनुपरेकाले वित्तीय जोखिम बढेको प्रतिवेदनले देखाएको छ । ब्याज तिर्न सक्ने क्षमता केही सुधार भएर १.०२ गुणा पुगे पनि अझै सन्तोषजनक अवस्थामा पुग्न नसकेको रिपोर्टमा औँल्याइएको छ । 

कम्पनीको व्यवसाय अत्यधिक कार्यशील पुँजीमा निर्भर रहेको पनि प्रतिवेदनमा उल्लेख छ । आर्थिक वर्ष २०८१÷८२ मा कम्पनीको सञ्चालन चक्र २०३ दिन पुगेको छ, जुन अघिल्लो वर्ष १९७ दिन थियो । 

कच्चा पदार्थ मौसमी हुने र वर्षभर उत्पादन निरन्तर सञ्चालन गर्न ठूलो परिमाणमा मौज्दात राख्नुपर्ने भएकाले मात्रै १६९ दिन बराबरको स्टक राख्नुपरेको देखिन्छ । ग्राहकबाट रकम उठाउन औसत ४६ दिन लाग्ने भए पनि आपूर्तिकर्तालाई अग्रिम भुक्तानी गर्नुपर्ने अवस्थाले कार्यशील पुँजीको आवश्यकता अझ बढाएको छ ।

रेटिङ एजेन्सीले त्रिवेणी दाल एन्ड आयल इन्डस्ट्रिज प्रालिको दीर्घकालीन बैंकिङ सुविधाको क्रेडिट रेटिङ डबल बी बाट घटाएर बीबी माइनसमा झारेको छ । कम्पनीको अल्पकालीन बैंकिङ सुविधाको एफोर रेटिङ भने यथावत् कायम गरिएको छ । कम्पनीको वित्तीय अवस्था कमजोर बनेपछि दीर्घकालीन रेटिङ घटाइएको हो। 

कम्पनीको दीर्घकालीन बैंकिङ सुविधा ३१ करोड ४५ लाख रुपैयाँबाट घटेर २८ करोड रुपैयाँमा सीमित भएको छ भने अल्पकालीन बैंकिङ सुविधा ३७ करोड रुपैयाँबाट घटेर २२ करोड रुपैयाँमा पुगेको छ । यससँगै कुल बैंकिङ सुविधा ६८ करोड ४५ लाख रुपैयाँबाट घटेर ५० करोड रुपैयाँमा झरेको छ । 

प्रतिवेदनले दाल तथा गेडागुडीको मूल्य अन्तर्राष्ट्रिय बजारमा उत्पादन, मौसम, माग–आपूर्ति तथा मौज्दातको अवस्थाअनुसार निरन्तर उतारचढाव हुने भएकाले कम्पनीको व्यवसाय मूल्य जोखिममा रहेको जनाएको छ । 

कम्पनीले अधिकांश कच्चा पदार्थ विदेशबाट अमेरिकी डलरमा आयात गर्ने र बिक्री नेपाली रुपैयाँमा गर्ने भएकाले विनिमय दरमा हुने परिवर्तनले पनि नाफामा प्रत्यक्ष असर पर्ने उल्लेख गरिएको छ । 

सन् १९९५ मा स्थापना भएको त्रिवेणी दाल एन्ड आयल इन्डस्ट्रिजले मुख्य गरी विभिन्न किसिमका दाल तथा गेडागुडीहरुको आयात, प्रशोधन तथा बिक्री र निर्यात गर्दै आएको छ । 

बारा जिल्लाको छातापिप्रामा प्लान्ट रहेको कम्पनीले मुसुरो दाल (रातो), सुकेको र हरियो केराउ बिक्री गर्छ । कम्पनीसँग वार्षिक १८ हजार मेट्रिक टन लाख तथा अन्न प्रशोधन गर्न सक्ने अनुमति रहेको छ । 

कम्पनीको प्रवद्र्धक संघाई परिवार नेपालका बैंकिङ, बीमा, उत्पादन तथा व्यापारलगायत विभिन्न क्षेत्रमा सक्रिय व्यवसायिक समूहका रूपमा परिचित छ ।  कम्पनीका अध्यक्ष वीरेन्द्र कुमार संघाई रहेका छन् ।