रसुवा बाढी : सडक यातायात पुनःस्थापनामा तीव्रता, ५३ वटा झोलुङ्गे पुलमा क्षति 

काठमाडौं : भदौ १० गते आएको विनाशकारी रसुवा बाढीका कारण क्षतिग्रस्त सडक तथा पुलहरूको तत्काल पुनःस्थापनाका लागि सडक विभागले काम तीव्र बनाएको छ ।

बाढीबाट रसुवा, नुवाकोट र धादिङसहितका जिल्लामा सडक, पुल तथा अन्य भौतिक पूर्वाधारमा ठूलो क्षति पुगेको विभागले जनाएको छ ।

सडक विभागका महानिर्देशक डा.विजय जैसीका अनुसार बाढीबाट विभागअन्तर्गतका ३१ वटा पुल बगेका वा क्षतिग्रस्त भएका छन् । केही पुल पूर्णरूपमा बगेका छन् भने केही पुलका स्पानमा क्षति पुगेको छ ।

विभागले तत्कालका लागि देवीघाट, त्रिशूली बजार र बेत्रावतीमा गरी तीन स्थानमा बेलीब्रिज निर्माणको काम अघि बढाएको छ । देवीघाटस्थित तादी खोला पुलमा ५० मिटर लामो बेलीब्रिज राख्ने तयारी गरिएको छ । यसका लागि आवश्यक डिजाइन सम्पन्न भइसकेको विभागले जनाएको छ ।

बाँकी करिब २० वटा क्षतिग्रस्त पुलमा बेलीब्रिज राख्नका लागि स्थलगत सर्वेक्षण भइरहेको छ । बेलीब्रिज राख्नुअघि फाउन्डेसनको अवस्था अध्ययन गर्नुपर्ने भएकाले केही स्थानमा सर्वेक्षण र डिजाइनको काम भइरहेको महानिर्देशक जैसीले बताए ।

बाढीले पृथ्वी राजमार्गअन्तर्गत गल्छी, बैरेनी, जरीखेत, पोखरे, बाङ्गे र गलौंदी क्षेत्रमा ठूलो मात्रामा लेदो थुपार्दा सडक सञ्चालनमा गम्भीर समस्या उत्पन्न भएको थियो ।

जैसीका अनुसार कतिपय स्थानमा दुईदेखि तीन मिटरसम्म लेदो थुप्रिएको थियो । अत्यधिक बाक्लो लेदो सामान्य उपकरणबाट हटाउनसमेत कठिन भएको उनले बताए ।

बाढीपछिको सडक पुनःस्थापनाका लागि सडक विभागले फिल्डमा करिब ५० जना प्राविधिक परिचालन गरेको छ । फिल्डमा प्रथम श्रेणीका दुईतीन जना अधिकारी, सिनियर डिभिजनल इन्जिनियर ९सीडीई० पाँच ६ जना तथा इन्जिनियर, सब–इन्जिनियर, अपरेटर र मेकानिक्सलगायत प्राविधिक जनशक्ति खटिएका छन् ।

विभागका अनुसार प्रभावित सबै क्षेत्रमा स्थलगत रूपमा पुग्न सम्भव नभएकाले कतिपय स्थानमा हेलिकप्टरमार्फत सर्वेक्षण गरिएको छ । बाढीबाट क्षतिग्रस्त सडक तथा यातायात सेवा तत्काल पुनःस्थापना गर्न सडक बोर्डले तीन करोड २५ लाख रुपैयाँ विनियोजन गरेको छ ।

बाढीपछि बसेको सडक बोर्डको आकस्मिक बैठकले प्रभावित क्षेत्रमा तत्काल आवश्यक पर्ने इन्धन, ग्राभेल तथा अन्य आकस्मिक कामका लागि उक्त रकम विनियोजन गरेको महानिर्देशक जैसीले बताए । थप आवश्यक रकम सम्बन्धित योजनामा विनियोजित बजेटबाट खर्च गर्ने सहमति भएको विभागले जनाएको छ ।

सडक विभागले विभिन्न स्थानमा १५ भन्दा बढी निर्माण उपकरण परिचालन गरेको छ । बेत्रावती क्षेत्रमा सडक साँघुरो भएकाले हाल १४ वटा उपकरण सञ्चालनमा रहेको र अन्य उपकरणलाई जगेडामा राखिएको छ ।

पृथ्वी राजमार्गअन्तर्गत कृष्णभीर र परेवाडाँडामा सडक क्षतिग्रस्त हुनुका साथै धादिङबेँसीतर्फको फुर्केखोला पुल भत्किएपछि धादिङबेँसीसँगको सडक सम्पर्क अवरुद्ध भएको थियो ।

विभागले पृथ्वी राजमार्गको मासटारबाट नेपालटार, गजुरीटार, पिपलटार, आदमटार हुँदै बेनीघाटबाट धादिङबेँसी पुग्ने वैकल्पिक सडक सञ्चालनमा ल्याएको छ । उक्त सडकबाट धादिङबेँसीसँग सम्पर्क स्थापित भइसकेको विभागले जनाएको छ ।

त्यसैगरी गल्छी, कल्लेरीटार, कौसीखोला, पिपलटार, दर्शनटार, छत्रेखोला र गौरीबेँसी हुँदै त्रिशूली बजारसम्म पुग्ने वैकल्पिक सडकसमेत सञ्चालनमा ल्याइएको छ ।

नुवाकोटको विदुरदेखि बेत्रावती हुँदै धुन्चेसम्मको सडक सञ्चालनमा ल्याउन विभागले प्राथमिकताका साथ काम गरिरहेको छ ।

विदुर–बेत्रावती करिब १० किलोमिटर सडकखण्डमध्ये ६ किलोमिटरभन्दा बढी सडक बाढीले पूर्णरूपमा बगाएको थियो । विभागले अहिले सडक खन्दै बेत्रावतीतर्फ करिब सात किलोमिटरसम्म पहुँच पु¥याएको जनाएको छ ।

बेत्रावती क्षेत्रमा त्रिशूली नदी किनारबाट सडक निकाल्नुपर्ने भएकाले भर्टिकल कटिङ गर्नुपर्ने अवस्था छ । उक्त कटिङ पूरा भएपछि बेत्रावतीमा बेलीब्रिज राखेर धुन्चेतर्फ यातायात सञ्चालन गर्ने तयारी छ ।

हाल काठमाडौंको टोखाबाट छहरे, चौघडा पुल, आप्र पुल, समरथली र बोगटीटार हुँदै धुन्चेसम्म पुग्ने करिब ११० किलोमिटर लामो वैकल्पिक सडक प्रयोग भइरहेको छ ।

कृष्णभीरमा बाढीका कारण दुई स्थानमा सडक कटान भएपछि यातायात सञ्चालनमा समस्या भएको छ । उक्त क्षेत्रमा सडकलाई भित्तातर्फ काटेर खोल्ने कि वैकल्पिक बाटो निर्माण गर्ने भन्ने विषयमा प्राविधिक अध्ययन भइरहेको छ ।

५३ झोलुङ्गे पुलमा क्षति

पूर्वाधार विकास विभागका अनुसार बाढीबाट ५३ वटा झोलुङ्गे पुलमा क्षति पुगेको छ । तीमध्ये करिब २० वटा पुल मर्मत गरेर सञ्चालनमा ल्याउन सकिने अवस्थामा छन् भने ३३ वटा पुल पूर्ण रूपमा पुनर्निर्माण गर्नुपर्ने अवस्थामा छन् ।

झोलुङ्गे पुलको तत्काल मर्मतका लागि १५ करोड रुपैयाँ, पुनर्निर्माणका लागि ६० करोड रुपैयाँ र ग्रामीण सडकका लागि ४० करोड रुपैयाँ आवश्यक पर्ने प्रारम्भिक अनुमान गरिएको छ ।

मर्मत गर्न सकिने झोलुङ्गे पुलको काम २०-२५ दिनभित्र सम्पन्न गर्ने लक्ष्य राखिएको विभागले जनाएको छ ।

तीन जिल्लामा करिब ६ हजार घर प्रभावित

भदौ १० गतेको बाढीबाट रसुवा, नुवाकोट र धादिङमा ठूलो मानवीय तथा भौतिक क्षति पुगेको छ ।

प्रारम्भिक विवरणअनुसार तीन जिल्लामा करिब ६ हजार निजी घर पूर्ण वा आंशिक रूपमा क्षतिग्रस्त भएका छन् । विद्यालयलगायत ४५ वटा सरकारी संरचनामा पनि पूर्ण तथा आंशिक क्षति पुगेको छ ।