वासिङ्टन : अमेरिकी राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पले कृत्रिम बुद्धिमत्ता (एआई) सम्बन्धी अमेरिकी नीति र सरकारी संलग्नताको समन्वय गर्न नयाँ कार्यदल ‘सुपर इन्टेलिजेन्स फोर्स’ गठन गरेका छन्। कार्यदलको नेतृत्व राष्ट्रिय गुप्तचर निर्देशक जे क्लेटनले गर्नेछन्।
ट्रम्पले आइतबार सामाजिक सञ्जालमार्फत नयाँ कार्यदलको घोषणा गर्दै अमेरिकाले सुपर इन्टेलिजेन्स प्रविधिको विकासमा आफ्नो अग्रता कायम राख्नुपर्ने बताएका छन्। उनका अनुसार कार्यदलले एआईसम्बन्धी सरकारको नीति तथा सार्वजनिक सहभागितालाई समन्वय गर्नेछ।
कार्यदलमा संघीय व्यापार आयोगका अध्यक्ष एन्ड्र्यु फर्ग्युसन, रक्षा अनुसन्धान तथा इन्जिनियरिङसम्बन्धी उपसचिव एमिल माइकल र कार्यालय व्यवस्थापन तथा बजेटका निर्देशक स्कट कुपर पनि सहभागी हुनेछन्। कार्यदलले प्रत्यक्ष रूपमा राष्ट्रपति ट्रम्प र ह्वाइट हाउसका प्रमुख कर्मचारी सुसी वाइल्सलाई प्रतिवेदन दिनेछ।
ट्रम्पका अनुसार ‘सुपर इन्टेलिजेन्स फोर्स’ले उपभोक्ता, सार्वजनिक हित समूह, धार्मिक संगठन, महत्वपूर्ण पूर्वाधार सञ्चालक तथा सुपर इन्टेलिजेन्स कम्पनीहरूसँग संघीय सरकारको समन्वय गर्नेछ।
नयाँ कार्यदल गठन हुनु केही दिनअघि, २९ सेप्टेम्बरमा ट्रम्पले कार्यकारी आदेश जारी गर्दै सरकारी प्रयोजनमा ‘आर्टिफिसियल इन्टेलिजेन्स’को सट्टा ‘सुपर इन्टेलिजेन्स’ वा ‘एसआई’ शब्द प्रयोग गर्न निर्देशन दिएका थिए।
ट्रम्पले यसअघि ‘आर्टिफिसियल’ शब्दले प्रविधिलाई ‘नक्कली’ जस्तो देखाउने तर्क गरेका थिए। नयाँ आदेशअनुसार अमेरिकी सरकारी निकायहरूले आधिकारिक पत्राचार, वेबसाइट, प्रतिवेदन तथा अन्य सञ्चारमा ‘एआई’ शब्दको प्रयोग नगरी ‘एसआई’ र ‘सुपर इन्टेलिजेन्स’ प्रयोग गर्नुपर्नेछ।
तर केही विज्ञहरूले यसरी नाम परिवर्तन गर्नुको औचित्यमाथि प्रश्न उठाएका छन्। उनीहरूका अनुसार ‘सुपर इन्टेलिजेन्स’ शब्दले सामान्य एआईभन्दा अझ उन्नत प्रणालीलाई जनाउने भएकाले यसले थप भ्रम सिर्जना गर्न सक्छ।
नयाँ कार्यदलको घोषणा यस्तो समयमा भएको हो, जब एआई उद्योगका केही प्रमुख व्यक्तिहरूले प्रविधिको सुरक्षाका लागि थप नियमनको आवश्यकता औंल्याउँदै आएका छन्।
२९ सेप्टेम्बरमा ओपनएआई, एन्थ्रोपिक, स्पेसएक्स र गुगललगायत प्रमुख प्रविधि कम्पनीका कार्यकारीहरूले एआईसम्बन्धी नियमनका विषयमा एउटा प्रतिबद्धता पत्रमा हस्ताक्षर गरेका थिए। ट्रम्पले उक्त सम्झौतालाई ‘नैतिक रूपमा बाध्यकारी’ नियमन सम्झौताका रूपमा व्याख्या गरेका थिए।
यद्यपि ट्रम्पले यसअघि एआईमाथि कडा सरकारी निगरानीको मागलाई अस्वीकार गर्दै आएका थिए र प्रविधि कम्पनीहरूलाई आफ्नै स्तरमा नियमन गर्न ठूलो भूमिका दिएका थिए। एआईको सुरक्षा र नियमनबारे बहस भइरहेका बेला ओपनएआईमाथि पनि प्रश्न उठिरहेका छन्।
ओपनएआईका प्रमुख कार्यकारी अधिकृत स्याम अल्टम्यानले ४ अक्टोबरमा प्रकाशित एक अन्तर्वार्तामा एआईबाट हुने फाइदाका लागि केही जोखिम स्वीकार गर्नुपर्ने बताएका छन्। उनले प्रविधि सर्वसाधारणका लागि पहुँचयोग्य रहनुपर्ने धारणा पनि व्यक्त गरेका छन्।
यसैबीच, ओपनएआईको सेफ्टी सिस्टम्स टोलीका पूर्व प्रमुख डेभिड रोबिन्सनले कम्पनीको सुरक्षा संस्कृतिमाथि आलोचना गरेका छन्। उनले कम्पनी एकपछि अर्को नयाँ उत्पादन सार्वजनिक गर्ने दौडमा आवश्यक स्तरको सावधानी अपनाउन असफल भइरहेको भन्दै आफ्नो असन्तुष्टि व्यक्त गरेका छन्।
ओपनएआईले सुरक्षा चिन्ताका कारण आफ्नो पछिल्लो एआई मोडलको सार्वजनिक रोलआउटसमेत स्थगित गरेको थियो। कम्पनीका एआई प्रणालीहरू साइबर सुरक्षा घटनासँग जोडिएपछि पनि थप निगरानीमा परेका छन्।
‘सुपर इन्टेलिजेन्स फोर्स’को नेतृत्व गर्ने जे क्लेटनले अगस्टमा अमेरिकी राष्ट्रिय गुप्तचर निर्देशकको जिम्मेवारी सम्हालेका थिए। ट्रम्पले सुरुमा बिल पुल्टेलाई उक्त पदका लागि अघि सारे पनि उनको नामलाई सांसदहरूले अस्वीकार गरेपछि क्लेटनलाई जिम्मेवारी दिइएको थियो।
एआईबारे क्लेटनले यसअघि प्रविधि एकैसाथ अवसर र जोखिम दुवै भएकाले त्यसलाई प्रभावकारी रूपमा व्यवस्थापन गर्नुपर्ने धारणा व्यक्त गरेका थिए।
क्लेटन यसअघि न्युयोर्कको दक्षिणी जिल्लाका अमेरिकी वकिल थिए। सो क्रममा उनले पूर्व भेनेजुएला राष्ट्रपति निकोलस मादुरोविरुद्धको लागुऔषध तस्करीसम्बन्धी मुद्दासहित विभिन्न चर्चित मुद्दाको नेतृत्व गरेका थिए।
ट्रम्प प्रशासनको नयाँ शब्दावलीलाई केही प्रविधि नेताहरूले अपनाउन थालेका छन्। अर्बपति इलन मस्कले आइतबार आफ्नो एआई प्लेटफर्म ‘स्पेसएक्सएआई’ को नाम परिवर्तन गरेर ‘स्पेसएक्सएसआई’ बनाउने बताएका छन्।
मस्कले सामाजिक सञ्जालमा ‘स्पेसएक्स एक सुपर इन्टेलिजेन्स कम्पनी हो’ भन्दै आफ्नो कम्पनीको नयाँ पहिचानबारे बताएका छन्।
मस्क यसअघि ट्रम्प प्रशासनमा सरकारी दक्षता अध्ययनसम्बन्धी परियोजनाको नेतृत्वमा थिए। पछि ट्रम्पसँग सार्वजनिक विवाद भएपछि उनको भूमिका समाप्त भएको थियो। हाल भने उनलाई युद्धको भविष्य अध्ययन गर्ने अमेरिकी सरकारी परियोजनामा पुनः सहभागी गराइएको छ।