Below Menu

‘अब सहकारी डिजिटल युगमा जानुपर्छ, कन्क्लेभले मार्ग प्रशस्त गर्नेछ’

‘अब सहकारी डिजिटल युगमा जानुपर्छ, कन्क्लेभले मार्ग प्रशस्त गर्नेछ’

राष्ट्रिय सहकारी महासंघले आयोजना गरेको ‘सहकारी डिजिटल कन्क्लेभ’ नेपालमै पहिलो पटक हो । काठमाडौंको होटल याक एण्ड यतिमा यही चैत्र १-२ कन्क्लेभ हुँदैछ ।

Sponsored Advertisement

अहिलेको युग प्रविधि अर्थात् एआई र विआईको युग हो । अब सहकारी पनि डिजिटल युगमा जानुपर्छ । डिजिटाइजेसनमा जानु पूर्व सहकारीको कार्यालयदेखि सोही अनुसारको मानव संशाधनमा डिजिटाइजेशन विकास गर्नुपर्छ । सन् २०३० सम्म सहकारी संस्थाहरुलाई डिजिटाइजेशनमा जानुपर्छ भनेर हामीले सिकाउन खोज्दैछौं । सहकारी संस्थाहरु डिजिटलाइजेशनमा गएन भने प्रतिस्पर्धी बन्न सक्दैनन् । वित्तीय बजारमा प्रतिस्पर्धी बनेर सदस्यलाई गुणस्तरीय सेवा प्रवाह गर्न डिजिटाइजेशनमा जानुपर्छ भन्ने सन्देश दिनु कन्क्लेभको उद्देश्य हो । 

सहकारीमा अहिले डिजिटलाइजेशनको अवस्था के छ? के कस्ता चुनौतिहरु भोग्नु परिराखेको छ? र अब कसरी अगाडि बढ्नुपर्छ भनेर प्राक्टिसनरहरुले प्रस्तुतिकरण गर्नुहुनेछ । आईटीसँग सम्बन्धित व्यक्ति, अभियन्ता र सहभागिहरुबीचमा छलफल गरेर डिजिटाइजेसनमा जान सहकारीको लागि के कस्ता समस्या छन् र यसलाई कसरी समाधान गर्ने भन्ने ठोस निष्कर्ष कन्क्लेभबाट निकाल्छौं ।
प्रस्तुतिकरणसँगै प्यानल डिस्कसन हुन्छ । त्यसका साथै सहकारी संघसंस्थालाई डिजिटलाइजेशनमा जान, नीतिगत समस्या छ । नीतिनियमले सहकारीलाई डिजिटलाइजेशनमा जान रोक लगाएको छ । सहकारीले भुक्तानी, पीएसओ र पिएसपी जस्ता सेवा सञ्चालन गर्न पाएका छैनन् । यो सन्दर्भमा सहकारीहरुलाई डिजिटलाइजेशनमा जान कस्तो नीति चाहिन्छ र हामी कसरी अगाडि बढ्ने भनेर छलफल गर्न नीति निर्माताहरुलाई समेत बोलाएका छौं ।

राष्ट्र बैंक, सम्बन्धित मन्त्रालयका सचिव र अन्य नियामक निकायलाई पनि कन्क्लेभमा बोलाएर छलफल गर्छौं । पोलिसी कस्तो हुनुपर्छ भन्ने विषयमा छलफल गर्छौं । वर्तमान समयमा प्रयोग भइरहेको प्रविधिको प्रयोग र अब कसरी अगाडि ढब्ने भन्ने विषयमा पनि घनीभूत छलफल गरेर मार्ग प्रशस्त गर्छौं ।

अब हाम्रो सहकारी संघसंस्थाले प्रविधिमा पहुँच वृद्धि गर्नका लागि पोलिसी, रोडम्याप, बजेट तथा कार्यक्रममा समेत डिजिटलाइजेशनलाई महत्व दिनुपर्छ । त्यसका साथै सबल संस्थाहरुले आइटी प्रमुख राखेर छुट्टै आइटी डिपार्टमेन्ट बनाउनुपर्छ । सदस्यहरुमा पनि डिजिटल साक्षरतालाई प्राथमिकताका साथ अगाडि बढाउनुपर्छ । डिजिटलमा गएपछि पनि थुप्रै चुनौतिहरु छन् । ती चुनौतिलाई सामना गर्न पनि सँगसँगै तयारी गरेर जानुपर्छ । चुनौतिको सामना गर्न के-के गर्नुपर्छ? साइबर र डाटा सुरक्षा जस्ता विषयमा पनि कन्क्लेभमा व्यापक छलफल हुन्छ । कार्यक्रम सकिँदासम्म सहभागिहरुले डिजिटलाइजेशन भनेको के हो भनेर पूर्ण रुपमा बुझ्नुहुन्छ । 

देशभर ३० हजार सहकारी र ७४ लाख सदस्यहरु रहेका छन् । नीजि क्षेत्रसँग साझेदार गरेर सहकारीले खल्ती, इसेवा, फोन पे जस्ता वालेटहरु प्रयोग गरिरहेका छन् । अभियानले आफ्नै पिएसपी, पिएसओ सञ्चालन गर्न सके यसले सिंगो अभियानलाई नै फाइदा पुग्छ । यसर्थ सहकारीमैत्री नीति हुनुपर्छ भनेर राज्यसँग हामी लबिइङ्ग गर्दै आएका छौं । यो कार्यक्रमपछि प्रविधिको विकास र प्रयोगमा अनुकूल बातावरण बन्ने विश्वास हाम्रो छ । बुझाईमा समस्या हुँदा सहकारीले आफ्नै प्रविधिको प्रयोग गर्न सकिराखेका छै्रनन् । पोलिसीमेकरले सहकारी भनेको सानो क्षेत्रको रुपमा बुझ्नुभएको छ ।

सहकारीले सदस्यहरुसँग स-सानो रकमको मात्र कारोबार गर्छन् भन्ने बुझाई रहेको छ । त्यो कारणले पनि सहकारीलाई प्रविधि प्रयोगमा सहजता नदिएको हुनसक्छ । तर, विश्वको अभ्यास हेर्ने हो भने सहकारीले आधुनिक प्रविधिको प्रयोग गरेर सदस्यलाई सहजरुपमा सेवा प्रदान गर्दै आएका छन् । नेपालको सन्दर्भमा पनि डिजिटलाइजेशनको माध्यमबाट सदस्यलाई सेवा दिँदा कम लागतमा धेरै सुविधा दिन सकिन्छ । जसले गर्दा सहकारीप्रति सदस्यको आकर्षण पनि वृद्धि हुन्छ ।

(राष्ट्रिय सहकारी महासंघकी महाप्रबन्धक चित्राकुमारी थाम्सुहाङ सुब्बासँग गरिएको कुराकानीमा आधारित)

Sponsored Advertisment